Wat Mahathat jest najważniejszym zespołem świątynnym Parku Historycznego położonymw samym sercu Starego Miasta,w obrębie dawnego pałacu królewskiego. Uważa się go za „magiczny i duchowy ośrodek królestwa”.
Tajlandia | Wat Mahathat - najważniejszy zespół świątynny Parku Historycznego (© VascoPlanet.com)
Najlepiej patrzeć na Wat Mahathat nie jak na pojedynczą ruinę, ale jak na ceremonialne centrum dawnej stolicy. To właśnie tutaj najczytelniej widać przejście od wcześniejszych wpływów khmerskich do dojrzałego stylu Sukhotai: spokojniejszego, bardziej harmonijnego, opartego na rytmie kolumn, osi widokowych i smukłych sylwetkach chedi.
Na pierwotne założenie świątyni składało się ok. 200 chedi mających pomieścić królewskie prochy, kilkanaście vihanów i jeden główny bot. z pięciu laterytowych wież w stylu khmerskim, z których cztery tworzyły kwadrat, a piąta znajdowała się w samym centrum. Obecnie ponad ruinami kompleksu góruje chedi wzniesiona przez króla Lo Thai, zwieńczona „pąkiem lotosu” – dzisiejszym symbolem architektury Sukhotai.
Siedzący pośród pozostałości kolumn Budda, zdaje się być niewzruszony biegiem czasu i burzliwymi dziejami królestwa. Pochodzące z tego watu, odlane w brązie wyobrażenie Buddy, jest jednym z eksponatów Muzeum Narodowego w Bangkoku. Na wschód od sanktuarium znajdują się fundamenty pałacu Ramy Khamphaenga – budowla, ponieważ zbudowana była z drewna, nie przetrwała do naszych czasów
Co zobaczysz na miejscu
Wat Mahathat robi największe wrażenie wtedy, gdy nie próbujemy oglądać go “na skróty”. Z bliska uwagę przyciąga centralna chedi w formie lotosowego pąka, ale równie ważne są mniejsze stupy, relikty dawnych vihanów, podstawy kolumn i posągi Buddy ustawione w taki sposób, by prowadzić wzrok przez cały kompleks. Ten układ nie jest przypadkowy. Świątynia miała podkreślać rangę Sukhotai jako religijnego i politycznego centrum królestwa.
Jeśli zwiedzamy park bez pośpiechu, szybko zauważamy jeszcze jedną rzecz: Wat Mahathat świetnie pracuje światłem. Rano delikatniej rysują się sztukaterie i kontury ruin, późnym popołudniem bardziej wyraźne stają się piony chedi i kolumnad. To dlatego właśnie ten zespół tak często zostaje w pamięci na dłużej niż pojedynczy posąg czy jedna “obowiązkowa” fotografia.
Dlaczego Wat Mahathat jest tak ważny dla historii Sukhotai
Po co UNESCO wyróżniło właśnie Sukhothai? Nie tylko ze względu na wiek zabytków. Historyczne miasta Sukhothai, Si Satchanalai i Kamphaeng Phet trafiły na listę światowego dziedzictwa w 1991 roku dlatego, że bardzo czytelnie pokazują rozwój pierwszego wielkiego państwa Tajów, jego urbanistykę, system gospodarki wodnej i własny język architektury sakralnej. Wat Mahathat jest w tym układzie punktem centralnym.
To miejsce dobrze pokazuje, że sztuka Sukhotai nie powstała w próżni. Widać tu echo wcześniejszych wzorców khmerskich, ale zarazem widać już coś własnego: większą lekkość formy, spokojniejszą kompozycję i charakterystyczną dla epoki elegancję przedstawień Buddy. Dla porównania warto później zajrzeć do Wat Si Sawai, gdzie wpływy khmerskie są jeszcze bardziej wyraźne i łatwiejsze do odczytania nawet bez przygotowania historycznego.
Jak najlepiej zaplanować zwiedzanie
Wat Mahathat najlepiej potraktować jako pierwszy punkt spaceru po centralnej strefie parku. Od niego łatwo przejść do Wat Sa Si, które daje zupełnie inny nastrój dzięki położeniu pośród wody, a później zdecydować, czy chcemy zostać w sercu dawnego miasta, czy ruszyć dalej. Jeśli mamy więcej czasu, naturalnym rozwinięciem trasy jest Wat Si Chum z monumentalnym siedzącym Buddą.
Dobrym domknięciem takiego zwiedzania bywa Muzeum Narodowe Ramy Khamphaenga. W terenie widzimy układ ruin i skalę założenia, a w muzeum łatwiej wychwycić detal: rzeźbę, ceramikę, inskrypcje i sposób, w jaki okres Sukhotai budował własną estetykę. Oficjalne materiały parku podkreślają też, że ta część Sukhotai nadaje się zarówno do spokojnego spaceru, jak i do zwiedzania rowerem, więc plan dnia można ułożyć naprawdę elastycznie.
Na co zwrócić uwagę podczas spaceru
Najwięcej tracą ci, którzy ograniczają się do zdjęcia centralnej chedi i ruszają dalej. Lepiej zatrzymać się na chwilę przy liniach kolumn, popatrzeć na proporcje ruin i sprawdzić, jak kompleks układa się względem dawnego obszaru pałacowego. Właśnie w takich detalach widać, że Wat Mahathat nie był zwykłą lokalną świątynią, ale miejscem o randze państwowej.
Dobrze wypatrywać też momentów, w których przestrzeń robi się bardziej kameralna. Z bliska ruiny są mniej monumentalne, za to znacznie bardziej “czytelne”: łatwiej wyobrazić sobie kierunek procesji, rozmieszczenie sal modlitw i rytm codziennego funkcjonowania świątyni. To drobiazg, ale zmienia odbiór całości. Nagle nie oglądamy już tylko ruin, lecz dawną scenografię życia religijnego.
Najczęstsze pytania o Wat Mahathat
Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie Wat Mahathat?
Na sam kompleks warto zarezerwować co najmniej 45-60 minut. Jeśli lubimy fotografować, czytać przestrzeń i nie chcemy przejść obok wszystkiego jednym ciągiem, spokojna godzina to rozsądne minimum.
Czy Wat Mahathat wystarczy, jeśli mam mało czasu w Sukhotai?
Tak, jeśli trzeba wybrać tylko jedno miejsce w historycznym centrum, Wat Mahathat jest najbardziej logicznym wyborem. To tutaj najlepiej czuć skalę dawnej stolicy i najłatwiej zrozumieć, czym styl Sukhotai różnił się od innych ośrodków dawnego Syjamu.
Z czym najlepiej połączyć wizytę w Wat Mahathat?
Najbardziej naturalne połączenie to spacer do Wat Sa Si i dłuższy wypad do Wat Si Chum. Jeśli bardziej niż sam widok ruin interesuje nas sztuka, warto dołożyć muzeum Ramy Khamphaenga, bo dopiero wtedy widać pełny kontekst rzeźby i dekoracji z tego okresu.
Czy warto zobaczyć Wat Mahathat
Zdecydowanie tak, nawet jeśli w Sukhotai jesteśmy tylko na kilka godzin. Bez Wat Mahathat cały park może sprawiać wrażenie zbioru osobnych ruin; z Wat Mahathat zaczyna układać się w opowieść o mieście, które w XIII i XIV wieku stworzyło własny styl, własny rytm i własne centrum duchowe.