Wyobraźmy sobie krajobraz jak z bajki: podłużne łodzie przycumowane zaraz przy śnieżnobiałej plaży, turkusową wodę, której spokojne fale obmywają stopy strudzonych wędrowców i rozbrzmiewający wokół rajski śpiew ptaków – to mógłby być sen, albo… wizyta w Morskim Parku Narodowym Laem Son.
Położenie
Park Narodowy Laem Son znajduje się na obszarze prowincji Ranong i Phang Nga, zajmując powierzchnię 315 km². Obejmuje on swymi granicami ok. 100-kilometrowy pas wybrzeża Morza Andamańskiego, 20 wysp i szerokie połacie namorzynowego lasu. Wybrzeże należące do parku jest w dużej mierze skaliste, z występującymi gdzieniegdzie rajskimi plażami o białym pisku. Park założono w 1983 roku – jest to dwunasty z kolei i szósty co do wielkości Morski Park Narodowy Tajlandii.
W praktyce najlepiej myśleć o Laem Son nie jak o jednym punkcie na mapie, lecz jak o długim, spokojnym fragmencie andamańskiego wybrzeża. Właśnie to odróżnia go od bardziej “pocztówkowych” parków południa: zamiast jednej słynnej zatoki dostajemy cały ciąg plaż, namorzynów i małych wysp, które poznaje się powoli, łodzią albo krótkimi spacerami od strony Bang Ben. Jeśli chcesz szerzej spojrzeć na tło takich miejsc, zajrzyj też do tekstu Parki Narodowe Tajlandii.
Zagubione wyspy
Część nabrzeżna parku rozciąga się od Góry Ao Ang (264 m n.p.m.) na północy do Góry Pak Triam (155 m n.p.m.) na południu. Wszystkie wyspy należące do Laem Son znajdują się blisko brzegu, najdalsza oddalona jest od niego zaledwie o 12 km.
Wyspy są w większości niezamieszkane, często służą jedynie jako schronienie dla łodzi rybackich podczas sztormu. Turyści mogą więc poczuć się tu jak odkrywcy, wystarczy tylko wynająć łódź i wyruszyć na poszukiwania zagubionego wśród morskich fal kawałka lądu.
Wybrzeże parku jest niezwykle malownicze: pośród okolicznych skał spływają liczne płytkie potoczki, żłobiące w podłożu przepiękne wzory. W wodach oblewających ląd i okoliczne wyspy odnaleźć bogate życie morskie, a także rafy koralowe.
Flora
Szata roślinna parku jest bardzo zróżnicowana. Pas wybrzeża zdominowany jest przez wiecznie zielone lasy namorzynowe, których drzewa wytworzyły sieć splątanych korzeni podporowych i oddechowych, dzięki czemu przystosowane są do systematycznego zalewania przez wodę morską.
Występują tu takie gatunki takie jak: ryzofora (drzewo o bardzo cennym, wytrzymałym drewnie), sonneratia alba (drzewo posiadające jadalne, lecz cierpkie owoce, których smak przyrównywany bywa do sera) i avicennia alba (drzewo lub krzew o wystających na powierzchnię korzeniach oddechowych).
Nie brak tu także roślin wykorzystywanych w ludowej medycynie naturalnej, jak np.: ceriops tagal (pomaga w leczeniu malarii), acanthus ilicifolius (ziele z jasno fioletowymi kwiatkami, którego liście stosowane są na reumatyzm) czy acanthus volubilis (pnącze o ciemnozielonej łodydze, które ma właściwości oczyszczające).
Ponad obszarem, do którego dosięga przypływ, znajduje się gęsty las sosnowy. W cieniu drzew można spokojnie odpocząć i zrobić sobie piknik. Pobliskie wyspy porasta tropikalny, wiecznie zielony las. Widać tu niestety pewien wpływ działalności człowieka: drzewa zostają wybiórczo wycinane, głownie na budowę łodzi.
Fauna
Morski Park Narodowy Laem Son zamieszkuje ok. 138 gatunków ptaków. Do najpiękniejszych z nich należą: białobrzuchy orzeł morski (rozpiętość jego skrzydeł dochodzi do 50 cm) i czubaty orzeł-jastrząb.
Spotkamy tu także gołębia o pomarańczowej piersi, brązowoskrzydłego zimorodka, słynnego “śpiewaka pól ryżowych”, gwizdacza namorzynowego i wiele inne innych gatunków egzotycznych ptaków o skrzydłach mieniących się błękitem, zielenią i purpurą.
Wśród zwierząt żyjących na terenie parku wyróżnić można m.in.: popularną ryjówkę drzewną, malajskiego lemura latającego, powolnego lori (mała małpka), cywetę palmową (małe, gibkie zwierzę drzewne, wyglądem przypominające kota o wydłużonym i szpiczastym pysku), pangolina jawajskiego (ssak łożyskowy, zaliczany do łuskowców, zwany „lądową iguaną”), różnego rodzaju makaki (np. makaki jedzące kraby - Macaca fascicularis) oraz popularne dzikie świnie.
Jak dotrzeć do Parku Narodowego Laem Son?
Do parku dotrzemy autostradą nr 4, przemierzając około 45 km na południe od Ranong. Następnie (pomiędzy znakami wskazującymi 657 i 658 km) należy skręcić w prawo (na zachód), prosto w malowniczą drogę prowadząca przez sam środek namorzynowego lasu. Park znajduje się w odległości ok. 10 km od autostrady (możemy złapać tu jakiś songthaew). Przemierzywszy tę drogę znajdziemy się na plaży Bang Ben (tu mieści się siedziba zarządu parku). Na jedną z wysp Laem Son – Ko Phayam, dotrzeć możemy także łodzią, wypływając z portu Saphan Pla (5 km od Ranong). Turyści pragnący pozostać tu dłużej mają możliwość skorzystania bazy noclegowej znajdującej się w kwaterze głównej parku, a także na niektórych wyspach np.: Ko Kam Yai czy Ko Phayam.
Plaże i wyspy
Obszar parku obejmuje swym zasięgiem wiele przepięknych wysp i plaż np.:
Plaża Bang Ben
Jest to długa, piaszczysta plaża, której tło tworzą malownicze rzędy sosen. Z każdego miejsca na plaży rozciąga się widok na pobliskie wyspy.
Wyspa Ko Phayam
Malownicza, niewielka wysepka, na której żyje ok. 500 mieszkańców. Wypoczniemy tu na oblanych słońcem plażach lub w cieniu tropikalnego lasu. Choć infrastruktura turystyczna nie jest zbytnio rozbudowana, możemy tu zjeść posiłek, zrobić skromne zakupy i przenocować.
Wyspa Khang Khao
Oddalona od plaży Bang Ben o jedyne 40 minut drogi. Lokalni rybacy przewożą tam turystów swoimi długimi łodziami. Na wyspie znajdują się piękne i czyste plaże pokryte białym piaskiem lub kolorowymi kamykami. Można tu znaleźć także rafy koralowe.
Bliżniacze wyspy Kam Noi i Kam Yai
Znajdują się w odległości ok. 1h podróży łodzią na południowy zachód od Bang Ben. Zachwyci nas tu krystalicznie czysta woda i przepiękne rafy koralowe. Jest to świetne miejsce do nurkowania z rurką. Na wyspach znajdziemy też tereny idealnie nadające się na kemping.
Wyspa Kam Tok
Ze względu na swój specyficzny kształt zwana jest potocznie „rogiem bawołu”. Można tu dotrzeć w 20 minut, wypożyczając łódź z Khang Khao. Tu również zanurkujemy w przejrzystych wodach, pośród bujnych raf koralowych, a na lądzie będziemy mieli możliwość biwakowania.
Plaża Laem Son
Ta piękna plaża o białym piasku, znajduje się w odległości ok. 3 km na północ od plaży Bang Ben. Jest polecana szczególnie dla tych, którzy poszukują chwili spokoju i wytchnienia, a przy okazji lubią obserwować ptaki.
Plaża Kaey
Jest to bardzo długa i szeroka plaża, zaliczana do najcichszych w całym parku.
Plaża Hin Thung lub Praphat
Jest to rozległa plaża znajdująca się za wioską Tambon Kam Phuan. Tu również znajdują się biura zarządu parku. Tutejszy krajobraz współtworzą zielone rzędy sosen, a jeśli będziemy mieli szczęście, możemy spotkać żółwie morskie.
Kiedy najlepiej przyjechać?
Laem Son najpewniej odwiedza się w suchszych miesiącach, zwykle od listopada do kwietnia, gdy morze jest spokojniejsze, a rejsy na wyspy rzadziej wypadają z grafiku. To nie jest drobiazg. W porze deszczowej warunki na Morzu Andamańskim potrafią zmienić się bardzo szybko, a tajskie parki narodowe regularnie wprowadzają wtedy sezonowe ograniczenia na części morskich atrakcji. Jeśli planujesz snorkeling albo całodniowy kurs łodzią, najlepiej sprawdzić komunikaty parku tuż przed wyjazdem, zamiast opierać się na dawnych rozkładach.
Dlaczego Laem Son jest tak cenny przyrodniczo?
Największą siłą Laem Son nie są tylko plaże, lecz spotkanie kilku ekosystemów naraz: namorzynów, piaszczystych zatok, przybrzeżnych raf i mulistych płycizn, na których żerują ptaki wodne. To właśnie dlatego szerszy kompleks mokradeł Kapoe Estuary–Laem Son Marine National Park–Kraburi Estuary został wpisany na listę Ramsar w 2002 roku. Taki status nie trafia się przypadkiem. Oznacza, że mamy do czynienia z obszarem ważnym dla ptaków, ryb i przybrzeżnych lasów, które działają jak naturalna osłona brzegu. Jeżeli interesuje cię ten temat szerzej, zajrzyj też do tekstów o Florze Tajlandii i Faunie Tajlandii.
Jak zaplanować spokojny dzień w Laem Son?
Najrozsądniej wybrać jeden punkt bazowy i nie próbować połknąć całego parku za jednym zamachem. Dzień można zacząć od plaży Bang Ben, później wsiąść na łódź na jedną z wysp grupy Kam, a po powrocie zostawić sobie czas na zwykły spacer wśród sosen i namorzynów. Taki plan działa lepiej niż nerwowa objazdówka. Jeśli nocujesz w Ranong dłużej, morski dzień dobrze łączy się z lądowym wypadem do Parku Narodowego Namtok Ngao albo z osobnym rejsem na wyspę Ko Chang, która daje więcej czasu na leniwy plażowy rytm.
Co sprawdzić przed rejsem na wyspy?
Przed wypłynięciem dobrze upewnić się w siedzibie parku lub u lokalnych przewoźników, które plaże i wyspy są danego dnia realnie dostępne. Aktualne komunikaty mają tu większe znaczenie niż w wielu innych parkach, bo sporo zależy od pogody, stanu morza i zaplecza na miejscu. Dobry przykład to Ko Kam Tok: według materiału Tourism Authority of Thailand z sierpnia 2024 wyspa działa dziś jako cel wycieczek jednodniowych i nie oferuje już noclegu ani kempingu z powodu problemów ze słodką wodą. Taka drobna korekta planu potrafi oszczędzić sporo zamieszania.